Trong Ỷ thiên đồ long ký, Không Kiến đại sư được xem là người có võ công và Phật pháp cao thâm bậc nhất Thiếu Lâm. Thậm chí, nhiều độc giả còn đánh giá ông là người đứng đầu Tứ đại thần tăng của chùa Thiếu Lâm. Thế nhưng, vị cao tăng này lại kết thúc cuộc đời dưới cú đấm của Tạ Tốn.
Bề ngoài, đây giống như một thất bại do quá nhân từ. Nhưng theo nhiều phân tích, cái chết của Không Kiến không chỉ là kết quả của một trận quyết đấu, mà còn là chi tiết được Kim Dung sắp đặt để phục vụ cốt truyện.
Tạ Tốn vốn nổi tiếng ngạo nghễ, ít khi đặt ai vào mắt. Sau khi luyện thành Thất Thương Quyền và thi triển Sư Tử Hống trên đảo Vương Bàn Sơn, ông đã trở thành một trong những cao thủ đáng gờm của võ lâm. Thế nhưng, khi đối diện Không Kiến đại sư, Tạ Tốn hoàn toàn nhận ra khoảng cách thực lực. Trong lần giao đấu đầu tiên, khi Tạ Tốn vừa tung người tấn công, Không Kiến chỉ nhẹ nhàng vỗ lên vai đối thủ. Thân pháp nhanh đến mức Tạ Tốn gần như không kịp phản ứng. Chỉ riêng chi tiết ấy cũng đủ cho thấy võ công của vị cao tăng đã đạt tới cảnh giới rất cao. Tuy nhiên, mục đích của Không Kiến không phải đánh bại Tạ Tốn, mà là khuyên ông từ bỏ con đường báo thù.
Không Kiến biết rõ kẻ mà Tạ Tốn muốn giết là Thành Côn, lúc này đã cải trang thành tăng nhân Thiếu Lâm. Ông hy vọng dùng lòng từ bi để hóa giải oán hận giữa hai người. Theo kế hoạch của Thành Côn, Không Kiến chấp nhận dùng Kim Cang Bất Hoại Thể chịu đủ mười ba quyền của Tạ Tốn nhằm cảm hóa đối phương.
Đây là một trong những tuyệt học phòng ngự mạnh nhất Thiếu Lâm. Khi vận công, cơ thể gần như đao kiếm bất nhập. Tuy nhiên, môn võ này lại có một nhược điểm chí mạng: chỉ cần mở miệng nói chuyện, chân khí hộ thể sẽ lập tức suy giảm.
Sau mười hai quyền bất thành, Tạ Tốn bất ngờ giả vờ tự sát. Không Kiến vì lòng từ bi lập tức lên tiếng ngăn cản. Ngay khoảnh khắc ông mở miệng, Kim Cang Bất Hoại Thể mất tác dụng. Tạ Tốn liền tung quyền cuối cùng bằng toàn bộ công lực, khiến vị cao tăng trọng thương và qua đời.
Theo nhiều phân tích, Kim Dung không để Không Kiến hy sinh chỉ để tạo nên một trận đấu gây sốc. Trước hết, cái chết ấy góp phần khắc họa hình tượng Không Kiến như một bậc chân tu sẵn sàng hy sinh tính mạng để hóa giải hận thù. Ông không chết vì võ công kém, mà vì lựa chọn lấy lòng từ bi đối diện với bạo lực. Bên cạnh đó, sự kiện này còn trở thành mắt xích quan trọng trong toàn bộ cốt truyện Ỷ thiên đồ long ký.
Sau khi Không Kiến chết dưới tay Tạ Tốn, mối thù giữa Thiếu Lâm và Minh Giáo càng trở nên sâu sắc. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến Lục đại môn phái sau này liên thủ vây đánh Quang Minh Đỉnh.
Đồng thời, cái chết của Không Kiến cũng tạo nên bước ngoặt trong tâm lý Tạ Tốn. Sau biến cố này, ông dần thay đổi, không còn giết người một cách mù quáng như trước. Chính vì vậy, nhiều độc giả cho rằng bi kịch của Không Kiến không phải để chứng minh Tạ Tốn mạnh hơn, mà là dụng ý của Kim Dung nhằm vừa khắc họa một bậc cao tăng giàu lòng từ bi, vừa tạo nền tảng cho những diễn biến quan trọng của toàn bộ câu chuyện.
