Không phải ngẫu nhiên mà giới dự đoán Oscar gọi Avatar 3: Lửa Và Tro Tàn là ứng viên nặng ký nhất trong hạng mục Kỹ xảo xuất sắc nhất (Best Visual Effects). Ở phần phim thứ ba, James Cameron tiếp tục làm điều ông giỏi nhất: biến một bom tấn thành trải nghiệm điện ảnh "đè bẹp giác quan", nơi mọi khung hình đều mang cảm giác được chế tác như một cảnh quay sống.
Tâm điểm khiến Avatar 3 bứt tốc chính là đại chiến cuối phim, màn cao trào được Wētā FX mô tả như bài toán khổng lồ, nhiều lớp, nhiều tuyến, đến mức Cameron gọi nó là "football play". Không chỉ là một trận đánh, đây là một "vở diễn chiến tranh" với vô số yếu tố cùng chạy trong một nhịp dựng: từ binh lực Trái Đất, các tộc Na'vi, sinh vật Tulkun khổng lồ, cho tới Ash People, bộ tộc tro tàn do Varang dẫn dắt, sẵn sàng thiêu rụi mọi thứ để giành lấy quyền lực.
Trận chiến được chia thành nhiều nhịp tấn công - phản công rõ ràng: mở màn bằng cuộc phục kích hạm đội Trái Đất, tiếp đó là đòn phản công rực lửa của Varang và Quaritch. Ở một hướng khác, Kiri (Sigourney Weaver) cùng Spider (Jack Champion) và Tuk (Trinity Jo-Li Bliss) băng qua Cove of Ancestors để tìm đến kết nối tinh thần, trước khi thiên nhiên Pandora "đáp lời" và đảo chiều cục diện.
Cao trào được đẩy lên khi một thế lực dị thường mang tên Flux Devil xuất hiện, nuốt chửng chiến trường, kéo mọi thứ vào vòng xoáy định mệnh, đồng thời mở ra màn đối đầu sinh tử tiếp theo giữa Jake Sully (Sam Worthington) và Quaritch.
Điều đáng chú ý là Avatar 3 vẫn giữ chất "đặc sản" của thương hiệu: chiến tranh không chỉ để phá hủy, mà để kể chuyện. Cameron không làm đại cảnh kiểu "đông là đủ", mà dựng nó như một chuỗi cảm xúc có hướng nhìn, có nhịp thở. Wētā FX tiết lộ Cameron kiểm soát rất chặt việc khán giả nhìn vào đâu, từ trái sang phải, từ tiền cảnh đến hậu cảnh, như thể ông đang biên đạo một bản giao hưởng hỗn loạn nhưng chính xác đến từng nhịp.
Tuy nhiên, thứ khiến Avatar 3 thật sự "đáng sợ" trong mùa giải không nằm ở độ hoành tráng đơn thuần, mà ở cách Wētā FX biến những yếu tố khó nhất thành thứ phục vụ cảm xúc. Trong phim, lửa trở thành dấu ấn thị giác và biểu tượng quyền lực của Varang, đồng thời là thách thức lớn nhất cho đội ngũ kỹ xảo.
Theo chia sẻ, ekip đã xử lý hơn 1.000 cảnh có hiệu ứng lửa, từ mũi tên cháy, súng phun lửa cho đến những vụ nổ và lốc lửa trong đại chiến. Đội ngũ thừa nhận "lửa thật thì khó điều khiển", nhưng Cameron lại yêu cầu cực kỳ cụ thể về hướng, tốc độ, kích thước và mức năng lượng, tất cả phải đúng như cách ông muốn kể câu chuyện.
Trong khi đó, Flux Devil lại là "nhân vật" mới khiến khán giả choáng váng: một vòng xoáy khổng lồ được mô tả như kết quả của những trường lực chồng lên nhau, bẻ cong trọng lực và tạo ra một cơn bão cao tới 3.000 feet. Nó không chỉ là hiệu ứng "đẹp", mà là sân khấu cho những khoảnh khắc quan trọng nhất: từ cảnh tàu nhà máy của RDA bị kéo vào hỗn loạn, cho tới cuộc đấu tay đôi cuối cùng trên những mỏm đá treo giữa cơn xoáy.
Wētā FX còn tiết lộ một chi tiết "đắt giá" cho thấy độ thuần thục của ê-kíp: Cameron đặt ra thuật ngữ FLF - First Look Final, tức có những cảnh ông xem lần đầu đã gật đầu "hoàn hảo". Với phim kỹ xảo, đó gần như là lời khen tối thượng, vì nó đồng nghĩa đội ngũ đã đạt chất lượng hoàn thiện ngay từ cú trình chiếu đầu tiên.
Thế nhưng, Oscar chưa bao giờ là cuộc đua "một chiều". Đối thủ lớn nhất của Avatar 3 năm nay chính là F1, Sinners, The Lost Bus và Jurassic World Rebirth. Trong đó, bom tấn ma cà rồng Sinners đang tạo tiếng vang mạnh với màu sắc u tối và không khí đậm chất điện ảnh. Nếu Avatar đại diện cho trường phái "đại cảnh - sử thi - kỳ quan thị giác", thì Sinners lại là kiểu ứng viên có thể thắng bằng cảm giác, bằng phong cách hình ảnh giàu ám ảnh, và sức nặng của một tác phẩm được mùa đề cử.
Dù vậy, Avatar 3 vẫn đang có lợi thế của một nhà vô địch: thương hiệu từng thắng Oscar kỹ xảo, đội ngũ Wētā FX quá dày kinh nghiệm, và một cú "chốt hạ" bằng đại chiến cuối phim đủ sức biến khán phòng thành biển người nín thở. Trong cuộc đua mà từng khung hình là một lá phiếu, Avatar 3 đang chơi đúng thứ vũ khí từng giúp Cameron làm nên lịch sử: khiến khán giả tin rằng Pandora là thật.
Bảng xếp hạng dự đoán Best Visual Effects (Oscar 2026)
1. Avatar: Fire and Ash
2. F1
3. Sinners
4. The Lost Bus
5. Jurassic World Rebirth
