Sau hơn hai thập kỷ rời xa ánh đèn sân khấu, cái tên Vương Tổ Hiền bất ngờ trở thành tâm điểm của làng giải trí Hoa ngữ. Không phải vì tái xuất trong một bộ phim mới, mà bởi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã đưa biểu tượng nhan sắc của thập niên 1980-1990 trở lại màn ảnh với diện mạo tuổi đôi mươi gần như hoàn hảo.
Mới đây, Vương Tổ Hiền chia sẻ trên trang cá nhân đoạn phim ngắn dài khoảng hai phút mang tên Thiến Ảnh. Đây là dự án được thực hiện nhằm quảng bá cho trò chơi Thiên Hạ của NetEase. Điều khiến cộng đồng mạng sửng sốt là hình ảnh nữ minh tinh xuất hiện với gương mặt trẻ trung, thần thái và biểu cảm không khác gì thời kỳ đỉnh cao sự nghiệp.
Đi kèm đoạn phim, Vương Tổ Hiền viết ngắn gọn: "Trong lòng mỗi người đều lưu giữ những câu chuyện riêng." Chỉ sau ít giờ đăng tải, video đã thu hút lượng lớn người xem và tạo nên cuộc thảo luận sôi nổi trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc.
Theo phía NetEase, dự án không chỉ dừng ở việc phục chế hình ảnh cũ hay sử dụng công nghệ ghép mặt thông thường. Đội ngũ phát triển đã dành gần một năm nghiên cứu, huấn luyện AI bằng hơn 200.000 khung hình chứa dữ liệu về gương mặt, biểu cảm và chuyển động của Vương Tổ Hiền, kết hợp với kho tư liệu hình ảnh được lưu trữ suốt khoảng 15 năm.
Nhờ đó, AI có thể tái hiện gần như trọn vẹn thần thái đặc trưng của nữ diễn viên, từ ánh mắt, nụ cười đến từng cử động nhỏ. Nhiều khán giả thừa nhận nếu không biết trước đây là sản phẩm AI, họ gần như tin rằng Vương Tổ Hiền thật sự đã trở lại phim trường sau nhiều năm vắng bóng.
Sự xuất hiện của dự án cũng được xem là cột mốc đáng chú ý trong xu hướng ứng dụng AI tạo sinh (AIGC) vào ngành công nghiệp nội dung tại Trung Quốc. Nhiều chuyên gia nhận định công nghệ hiện nay đã vượt xa giai đoạn chỉnh sửa hình ảnh hay deepfake đơn thuần, mở ra khả năng tạo nên những thước phim hoàn toàn mới với các nghệ sĩ đã nghỉ hưu hoặc thậm chí không còn hoạt động nghệ thuật.
Không ít khán giả bày tỏ sự phấn khích trước thành quả này. Nhiều bình luận cho rằng cảm giác như "Vương Tổ Hiền của hơn 30 năm trước thực sự sống lại", đồng thời đánh giá đây là bước tiến đáng kinh ngạc của công nghệ.
Tuy nhiên, dự án cũng kéo theo nhiều ý kiến trái chiều. Một bộ phận công chúng cho rằng dù AI có thể tái hiện ngoại hình và biểu cảm gần như hoàn hảo, công nghệ vẫn khó thay thế cảm xúc, hơi thở và sức sáng tạo của một diễn viên bằng xương bằng thịt. Không ít người đặt câu hỏi liệu trong tương lai, AI có làm thay đổi vai trò của diễn viên hay tạo ra những vấn đề mới liên quan đến quyền hình ảnh, bản quyền và đạo đức nghề nghiệp.
Những tranh luận này cũng đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Việc các hãng phim ngày càng sử dụng AI để phục dựng hình ảnh nghệ sĩ đã khiến vấn đề quyền sử dụng hình ảnh và quyền sáng tạo trở thành chủ đề được quan tâm, trong đó Hiệp hội Diễn viên Mỹ (SAG-AFTRA) cũng nhiều lần đưa AI vào các cuộc đàm phán quan trọng với các hãng phim.
Ra mắt từ năm 1984, Vương Tổ Hiền từng là biểu tượng nhan sắc của điện ảnh Hoa ngữ với hàng loạt tác phẩm kinh điển như Thiện Nữ U Hồn, Đông Phương Bất Bại... Sau khi giải nghệ vào năm 2004, nữ diễn viên gần như rút lui khỏi đời sống giải trí. Chính vì vậy, màn "hồi sinh" bằng AI lần này không chỉ khiến người hâm mộ hoài niệm về thời kỳ hoàng kim của một minh tinh, mà còn mở ra cuộc tranh luận về ranh giới giữa công nghệ và nghệ thuật trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
