Trong thời kỳ Tam Quốc, Tào Tháo là một trong những thế lực đáng gờm nhất. Ông không chỉ sở hữu tài thao lược, khả năng dùng người mà còn trực tiếp chỉ huy nhiều chiến dịch lớn. Tuy nhiên, trên hành trình tranh bá, Tào Tháo cũng không ít lần phải đối mặt với những đối thủ khiến ông phải thận trọng.
Điều đáng nói, những người khiến Tào Tháo dè chừng không nhất thiết đều là những người có địa vị cao nhất. Có người nổi bật nhờ võ nghệ, có người khiến Tào Tháo e ngại bởi tài quân sự, cũng có người sở hữu sức mạnh đủ để thay đổi cục diện chiến trường.
1. Lữ Bố
Sức mạnh của Lữ Bố từng khiến nhiều chư hầu phải kiêng dè. Ngay cả Tào Tháo cũng hiểu rằng đây không phải đối thủ có thể dễ dàng giải quyết bằng một trận giao chiến đơn giản.
Trong chiến dịch đánh Lữ Bố ở Từ Châu, Tào Tháo phải huy động lực lượng lớn và áp dụng chiến thuật bao vây. Sau khi chiếm được Hạ Phi, Tào Tháo mới có thể bắt giữ Lữ Bố.
Tuy nhiên, nếu xét theo sử liệu, hình tượng Lữ Bố trong Tam Quốc Diễn Nghĩa có phần được cường điệu hóa. Dù vậy, xét riêng trong thế giới tiểu thuyết, Lữ Bố vẫn là một trong những võ tướng khiến Tào Tháo phải đặc biệt dè chừng.
2. Quan Vũ
Trong Tam Quốc Diễn Nghĩa, Quan Vũ từng có màn thể hiện khiến Tào Tháo đặc biệt ấn tượng khi ông chém Nhan Lương, giải vây cho quân Tào tại Bạch Mã. Sau đó, Quan Vũ rời Tào Tháo để trở về với Lưu Bị.
Tào Tháo hiểu rất rõ giá trị của một võ tướng như Quan Vũ. Chính vì vậy, dù Quan Vũ không ở dưới trướng mình lâu dài, Tào Tháo vẫn dành cho ông sự tôn trọng đặc biệt.
Về sau, khi Quan Vũ trấn giữ Kinh Châu, sức mạnh của ông càng được thể hiện rõ. Chiến thắng trước quân Tào và việc bắt giữ Vu Cấm, chém Bàng Đức khiến thanh thế của Quan Vũ lên rất cao. Có thể nói, Quan Vũ không chỉ khiến Tào Tháo phải dè chừng về võ nghệ mà còn là mối đe dọa trực tiếp đối với thế lực Tào Ngụy.
3. Triệu Vân
Đó là trận Trường Bản. Khi quân Tào truy kích Lưu Bị, Triệu Vân một mình xông vào giữa đại quân đối phương để tìm và bảo vệ con trai Lưu Bị là A Đẩu. Ông liên tục giao chiến với các tướng Tào và tìm đường thoát khỏi vòng vây.
Hình ảnh Triệu Vân một mình tung hoành giữa hàng vạn quân Tào đã trở thành một trong những đoạn nổi tiếng nhất của tiểu thuyết. Điểm đáng chú ý là Tào Tháo trực tiếp chứng kiến khả năng chiến đấu của Triệu Vân. Ông thậm chí ra lệnh bắt sống thay vì giết để có thể thu phục vị tướng này.
Dù tình tiết trong tiểu thuyết mang tính văn học cao, nó vẫn cho thấy cách La Quán Trung xây dựng Triệu Vân như một võ tướng có sức mạnh đủ khiến Tào Tháo phải đặc biệt quan tâm.
4. Gia Cát Lượng
Sau khi trở thành quân sư của Lưu Bị, Gia Cát Lượng từng bước giúp Thục Hán xây dựng thế lực và đối đầu với Tào Tháo. Một trong những minh chứng nổi bật là trận Xích Bích. Liên minh Tôn Quyền - Lưu Bị đã đánh bại đại quân của Tào Tháo, khiến thế lực Tào Tháo không thể dễ dàng tiến xuống phía Nam.
Trong Tam Quốc Diễn Nghĩa, Gia Cát Lượng còn được xây dựng với hàng loạt kế sách nổi tiếng, từ mượn tên đến dùng hỏa công và những màn đấu trí với đối thủ.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa tiểu thuyết và lịch sử. Nhiều chiến công và kế sách được gán cho Gia Cát Lượng trong tiểu thuyết thực tế có nguồn gốc lịch sử phức tạp hơn. Dù vậy, hình tượng Gia Cát Lượng vẫn đại diện cho một kiểu đối thủ mà Tào Tháo khó có thể giải quyết chỉ bằng sức mạnh quân sự.
5. Chu Du
Chu Du là đại đô đốc của Đông Ngô và là một trong những người giữ vai trò chủ chốt trong trận Xích Bích. Dưới sự chỉ huy của ông, liên quân Tôn Quyền và Lưu Bị đã tạo nên thất bại lớn cho quân Tào.
Đối với Tào Tháo, đây không đơn thuần là thất bại của một trận đánh. Xích Bích khiến kế hoạch thống nhất thiên hạ của ông bị cản trở và tạo điều kiện để thế chân vạc Tam Quốc dần hình thành.
Trong Tam Quốc Diễn Nghĩa, Chu Du còn được đặt vào thế đối trọng với Gia Cát Lượng, tạo nên nhiều màn đấu trí hấp dẫn. Hình tượng "Chu Du" vì thế thường gắn với tài năng quân sự, khả năng điều binh khiển tướng và sự sắc bén trên chiến trường.
Tuy nhiên, cũng như Gia Cát Lượng, hình tượng Chu Du trong tiểu thuyết có nhiều khác biệt so với sử liệu. Dù vậy, xét trong mạch truyện, ông vẫn là một trong những nhân vật khiến Tào Tháo phải thận trọng nhất.
Tào Tháo mạnh, nhưng không phải bất khả chiến bại
Lữ Bố đại diện cho sức mạnh võ nghệ, Quan Vũ và Triệu Vân là những võ tướng có khả năng tạo đột biến trên chiến trường, trong khi Gia Cát Lượng và Chu Du lại khiến Tào Tháo phải đối mặt với những cuộc đấu trí và chiến lược quy mô lớn.
Đáng chú ý, Tào Tháo không phải người chỉ biết dựa vào quân đội để giải quyết đối thủ. Ông thường đánh giá rất cao nhân tài và nhiều lần tìm cách thu phục những người có năng lực về dưới trướng mình. Chính khả năng nhận biết và sử dụng nhân tài cũng là một trong những yếu tố giúp Tào Tháo xây dựng thế lực mạnh nhất phương Bắc.
Vì thế, khi nhìn lại những người từng khiến Tào Tháo dè chừng, điều nổi bật không chỉ là họ mạnh đến đâu, mà còn nằm ở việc mỗi người buộc Tào Tháo phải đối phó bằng một cách khác nhau. Đó cũng chính là điểm làm nên sức hấp dẫn của cuộc tranh hùng kéo dài suốt thời Tam Quốc.
