Động thái này cũng làm dấy lên tin đồn về mục tiêu sáp nhập SpaceX và Tesla thành một thực thể duy nhất.
SpaceX được kỳ vọng sẽ bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq chỉ hơn hai tuần nữa, sau khi đạt mức định giá 1.250 tỷ USD trên thị trường tư nhân hồi đầu năm nay, thời điểm công ty sáp nhập với xAI, công ty trí tuệ nhân tạo của Musk. Trong khi đó, vốn hóa thị trường của Tesla hiện vào khoảng 1.600 tỷ USD.
Hai công ty từ lâu đã có danh sách dài các nguồn lực dùng chung. Theo những người am hiểu vấn đề, Musk cũng từng thảo luận với các cộng sự về khả năng hợp nhất hai doanh nghiệp, dù các nguồn tin yêu cầu giấu tên vì tính nhạy cảm của chủ đề này.
Một nhân viên hiện tại của Tesla nói với CNBC rằng nhiều người trong công ty xe điện từ lâu đã tin thương vụ này rồi sẽ xảy ra và chủ đề này được thảo luận công khai nội bộ. Một nguồn tin khác thân cận với công ty cho biết những thách thức chung liên quan đến điện năng và năng lực tính toán đã khiến hai bên thường xuyên hợp tác.
Dù một công ty phóng tên lửa theo hợp đồng chính phủ có vẻ không liên quan nhiều đến nhà sản xuất xe điện, cả hai hiện đều tập trung mạnh vào AI cũng như nhân lực và tài nguyên tính toán cần thiết để xây dựng hạ tầng, dịch vụ trí tuệ nhân tạo. Hơn ba phần tư trong tổng 10,1 tỷ USD chi tiêu vốn quý I của SpaceX liên quan đến AI, trong khi Tesla cho biết chi tiêu vốn năm nay sẽ tăng gần gấp ba, vượt mốc 25 tỷ USD.
“Telsa phải vận hành các hệ thống AI mạnh mẽ bên trong một phương tiện di chuyển với giới hạn nghiêm ngặt về điện năng, làm mát, độ trễ, độ tin cậy và chi phí”, Tomasz Tunguz, cựu kỹ sư hiện là nhà đầu tư mạo hiểm tại Theory Ventures, nhận định.
Ông nói thêm: “SpaceX thì phải giải quyết vấn đề tính toán ngoài quỹ đạo, nơi bức xạ, chu kỳ nhiệt, khối lượng phóng, khả năng tạo điện và tản nhiệt đều trở thành yếu tố sống còn trong thiết kế”.
Tunguz cho biết khả năng sáp nhập đã thu hút sự chú ý lớn từ giới công nghệ tại Silicon Valley, dù ông thừa nhận đây sẽ là thương vụ “phức tạp”.
Người giàu nhất thế giới dự kiến bắt đầu roadshow quảng bá SpaceX vào tuần tới nhằm thuyết phục Phố Wall về tiềm năng của công ty 24 năm tuổi vốn đã là một tập đoàn lớn. SpaceX hiện bao gồm mảng tên lửa tái sử dụng, dịch vụ internet vệ tinh Starlink và xAI, đơn vị sở hữu mạng xã hội X, trước đây là Twitter. Công ty cũng đang có thỏa thuận mua startup AI viết mã Cursor với giá 60 tỷ USD.
“Tôi nghĩ chính Elon đã chứng minh điều đó. Khởi nghiệp song song dường như rất phù hợp với ông ấy”, Tejpaul Bhatia, nhà đầu tư lâu năm của SpaceX và CEO startup Nebex, nhận xét.
Tesla và SpaceX đã chia sẻ nguồn lực và nhân sự trong nhiều năm qua.
Musk hiện ngồi trong hội đồng quản trị của cả hai công ty, cùng với nhà đầu tư mạo hiểm Ira Ehrenpreis, nhà sáng lập DBL Partners. Em trai Musk là Kimbal Musk hiện thuộc hội đồng quản trị Tesla và từng là giám đốc tại SpaceX. Các thành viên hội đồng quản trị SpaceX như Antonio Gracias và Steve Jurvetson trước đây cũng từng tham gia hội đồng Tesla. Charles Kuehmann hiện là phó chủ tịch kỹ thuật vật liệu của cả Tesla lẫn SpaceX sau khi rời Apple cách đây một thập kỷ, đồng thời nổi tiếng với vai trò xử lý các vấn đề thiết kế quan trọng.
Tháng 1 năm nay, Tesla tiết lộ đã đầu tư 2 tỷ USD vào xAI. Sau thương vụ sáp nhập giữa SpaceX và xAI vào tháng tiếp theo, số cổ phần này trở thành tài sản thuộc SpaceX.
Trong bản cáo bạch, SpaceX cho biết công ty đã mua 697 triệu USD hệ thống lưu trữ năng lượng Megapack của Tesla trong giai đoạn 2024-2025 để cấp điện cho các trung tâm dữ liệu do xAI vận hành quanh cơ sở Colossus ở Memphis, Tennessee. SpaceX cũng cho biết đã chi 131 triệu USD mua xe Cybertruck của Tesla trong năm 2025 theo giá bán lẻ đề xuất.
Các giao dịch trước đây giữa hai bên bao gồm Tesla bán thiết bị năng lượng mặt trời và linh kiện ô tô cho SpaceX, Tesla sử dụng chuyên cơ riêng của SpaceX và SpaceX hỗ trợ Tesla phát triển hợp kim đặc biệt cho Cybertruck.
Một số nhà cung cấp thậm chí xem các công ty của Musk như một khách hàng lớn duy nhất. Năm 2024, Nvidia đã đồng ý chuyển đơn hàng GPU trị giá 500 triệu USD từ Tesla sang xAI theo yêu cầu của Musk.
Các chuyên gia pháp lý cho rằng thương vụ sáp nhập SpaceX - Tesla có thể không vướng nhiều vấn đề chống độc quyền nhưng sẽ gây lo ngại cho cổ đông của cả hai công ty. Những câu hỏi như công ty nào sẽ là công ty mẹ, việc hoán đổi cổ phiếu diễn ra ra sao và ai quyết định mức giá phù hợp đều là các thách thức phức tạp.
Một điều gần như chắc chắn là Musk sẽ không phải lo ngại nhiều về sự phản đối từ hội đồng quản trị SpaceX khi ông nắm tới 85% quyền biểu quyết. Trong phần rủi ro của bản cáo bạch, SpaceX tự nhận là “công ty được kiểm soát”, cho phép áp dụng ngoại lệ đối với một số quy tắc quản trị và đồng nghĩa cổ đông hạng A sẽ không được hưởng các biện pháp bảo vệ giống như cổ đông của những công ty tuân thủ đầy đủ quy định quản trị của Nasdaq.
Người hưởng lợi lớn nhất nếu SpaceX và Tesla hợp nhất có thể chính là Musk.
SpaceX đã gắn thưởng cho Musk với hai cột mốc gồm đạt vốn hóa 7.500 tỷ USD và đưa ít nhất 1 triệu người lên sao Hỏa sinh sống. Trong khi đó, cổ đông Tesla cuối năm ngoái cũng thông qua gói lương gồm 12 đợt thưởng, mỗi đợt phụ thuộc vào mức tăng vốn hóa thị trường và thành tích vận hành.
Ross Gerber, CEO công ty đầu tư Gerber Kawasaki, từng nói với CNBC rằng việc sáp nhập SpaceX và Tesla sẽ giúp Musk hiện thực hóa giấc mơ điều hành một tập đoàn khổng lồ, đồng thời dễ huy động và vay vốn hơn để cạnh tranh AI với Google.
Bhatia cho rằng việc hợp nhất còn phản ánh cơ hội khổng lồ phía trước của thị trường không gian.
“Tôi tin thị trường không gian hiện rất lớn. Và nó sẽ còn bùng nổ hơn nữa sau IPO của SpaceX”, ông nói.
