OpenAI được cho là đã hoàn tất thương vụ mua lại khoảng 7 tỷ USD cổ phần từ các nhân viên hiện tại và cựu nhân viên, một bước đi đáng chú ý trong lúc công ty trí tuệ nhân tạo đứng sau ChatGPT tiếp tục chuẩn bị cho khả năng tiến ra thị trường chứng khoán.
Theo Bloomberg và TechCrunch, giao dịch được thực hiện dưới hình thức chào mua cổ phần dành cho người nội bộ. Khác với một số đợt thanh khoản trước đây, OpenAI lần này trực tiếp mua lại số cổ phần thay vì huy động các nhà đầu tư bên ngoài tham gia. Những người am hiểu thương vụ cho biết giao dịch định giá OpenAI ở mức 852 tỷ USD, tương đương mức định giá trong vòng gọi vốn gần nhất vào tháng 3.
Điểm đáng chú ý nhất của thương vụ nằm ở quy mô. Với khoảng 7 tỷ USD cổ phần được mua lại, OpenAI tạo ra một kênh thanh khoản lớn cho lực lượng nhân sự đang sở hữu cổ phiếu của công ty nhưng chưa thể bán trên thị trường công khai.
Đây là vấn đề ngày càng quan trọng với các doanh nghiệp công nghệ tư nhân có định giá rất cao. Khi một công ty trì hoãn IPO trong nhiều năm, cổ phiếu thưởng có thể mang giá trị lớn trên giấy tờ nhưng nhân viên vẫn khó chuyển chúng thành tiền mặt. Những đợt chào mua nội bộ vì thế trở thành giải pháp giúp doanh nghiệp giữ chân nhân sự, đồng thời cho phép người lao động hiện thực hóa một phần thành quả tài chính mà chưa cần công ty niêm yết.
OpenAI từng sử dụng mô hình tương tự với sự tham gia của các nhà đầu tư như Thrive Capital hay SoftBank. Việc công ty trực tiếp mua lại cổ phần lần này khiến thương vụ được chú ý hơn, bởi nó diễn ra chỉ vài tháng sau vòng huy động vốn quy mô rất lớn.
Theo các nguồn tin được Bloomberg dẫn lại, OpenAI đã huy động 122 tỷ USD trong tháng 3 từ các tập đoàn công nghệ và quỹ đầu tư. Vòng vốn này đưa định giá doanh nghiệp lên 852 tỷ USD và bổ sung nguồn lực đáng kể cho cuộc đua phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo thế hệ mới.
Song song với hoạt động huy động vốn, câu chuyện IPO vẫn là một trong những chủ đề lớn nhất xoay quanh OpenAI trong năm 2026. Công ty được cho là đã nộp hồ sơ bí mật lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ vào tháng 6 để chuẩn bị cho khả năng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng.
Tuy nhiên, việc hoàn tất một thương vụ thanh khoản cho nhân viên ngay trước thời điểm IPO tiềm năng cũng tạo ra cách diễn giải khác. Nếu nhân viên đã có cơ chế bán một phần cổ phần ngay khi OpenAI còn là doanh nghiệp tư nhân, áp lực phải niêm yết sớm để tạo thanh khoản có thể giảm xuống.
TechCrunch nhận định động thái này có thể là tín hiệu cho thấy IPO chưa chắc diễn ra ngay trong ngắn hạn. Thị trường công nghệ vài năm qua đã chứng kiến nhiều công ty có quy mô rất lớn duy trì trạng thái tư nhân lâu hơn thế hệ startup trước, trong khi các giao dịch thứ cấp và tender offer đóng vai trò thay thế một phần chức năng của thị trường chứng khoán.
Bối cảnh tài chính của OpenAI cũng khiến việc lựa chọn thời điểm IPO trở thành quyết định đặc biệt quan trọng. CEO Sam Altman gần đây thừa nhận công ty vừa trải qua một giai đoạn chưa đạt kỳ vọng cao nhất và cho rằng bản thân chịu phần lớn trách nhiệm. Trong khi đó, Wall Street Journal từng đưa tin OpenAI không đạt một số mục tiêu tài chính nội bộ.
Một doanh nghiệp chuẩn bị niêm yết thường muốn bước vào thị trường với tốc độ tăng trưởng, doanh thu và câu chuyện kinh doanh ở trạng thái thuyết phục nhất. Vì vậy, OpenAI có lý do để chờ thêm nếu ban lãnh đạo cho rằng chiến lược hiện tại vẫn cần thời gian tạo ra kết quả rõ ràng.
Áp lực còn đến từ cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt với Anthropic. Đối thủ AI từng được xem là kẻ bám đuổi đã tăng tốc mạnh trong năm nay và cũng được nhắc đến như một ứng viên có thể tiến hành IPO. Một số báo cáo còn cho rằng Anthropic đã đạt khả năng sinh lời trong một giai đoạn của năm 2026.
Điều đó đặt OpenAI vào thế phải cân bằng giữa tốc độ và chất lượng khi cân nhắc bước lên sàn. Một cuộc IPO sớm có thể tạo ra nguồn vốn, thanh khoản và sức hút lớn với thị trường. Ngược lại, niêm yết khi các chỉ số tài chính chưa đạt trạng thái tối ưu sẽ khiến công ty phải chịu sự giám sát chặt chẽ hơn từ nhà đầu tư đại chúng.
Với thương vụ mua lại cổ phần trị giá 7 tỷ USD, OpenAI trước mắt đã giải quyết được một phần nhu cầu thanh khoản của nhân viên mà chưa cần dựa vào IPO. Quan trọng hơn, giao dịch cho thấy công ty vẫn có đủ dư địa tài chính để tổ chức những thương vụ nội bộ quy mô lớn trong lúc tiếp tục điều chỉnh chiến lược.
OpenAI hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về thương vụ. Vì vậy, thời điểm IPO vẫn là câu hỏi mở. Nhưng với mức định giá 852 tỷ USD và quy mô hoạt động ngày càng lớn, bất kỳ quyết định nào liên quan đến việc niêm yết của OpenAI cũng có thể trở thành một trong những sự kiện đáng chú ý nhất của thị trường công nghệ toàn cầu trong thời gian tới.
