SpaceX của Elon Musk đã trở thành tâm điểm của Phố Wall. Từ việc Musk trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu khối tài sản vượt 1.000 tỷ USD cho đến việc SpaceX thúc đẩy thương vụ thâu tóm trị giá 60 tỷ USD chỉ ít ngày sau khi niêm yết, những ngày giao dịch đầu tiên của công ty đã phá vỡ gần như mọi chuẩn mực thông thường.
Có quá nhiều con số gây choáng ngợp, nhưng dưới đây là những thống kê nổi bật nhất:
Khối lượng giao dịch lịch sử
SpaceX ghi nhận khối lượng giao dịch kỷ lục chỉ trong những ngày đầu trở thành công ty đại chúng.
Trong ngày giao dịch đầu tiên hôm thứ Sáu, lượng cổ phiếu SpaceX được mua bán đạt giá trị lên tới 85 tỷ USD. Sang thứ Hai, con số này là gần 46 tỷ USD và tiếp tục tăng lên gần 68 tỷ USD vào thứ Ba, tương đương trung bình khoảng 66 tỷ USD mỗi ngày trong ba phiên giao dịch đầu tiên.
Khối lượng này còn vượt cả các quỹ ETF nổi tiếng như QQQ và SPY, vốn ghi nhận giá trị giao dịch trung bình lần lượt 33 tỷ USD và 46 tỷ USD trong cùng giai đoạn.
Trong khi đó, Nvidia - công ty giá trị nhất thế giới hiện nay chỉ đạt khối lượng giao dịch trung bình khoảng 27 tỷ USD mỗi ngày, còn Apple đạt khoảng 12 tỷ USD.
Nếu so với các đợt IPO công nghệ khác, Cerebras ghi nhận khối lượng giao dịch trung bình hơn 6 tỷ USD trong ba ngày đầu tiên. Facebook từng đạt 23 tỷ USD ngay trong ngày đầu lên sàn và trung bình khoảng 11 tỷ USD trong ba phiên đầu tiên.
Số tiền huy động từ IPO
Ban đầu, SpaceX huy động được 75 tỷ USD từ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng, lớn hơn gấp đôi bất kỳ đợt IPO nào trước đó trong lịch sử.
Trước đó, hãng dầu khí Saudi Aramco huy động được 25,6 tỷ USD vào năm 2019 và tăng lên 29,4 tỷ USD khi các tổ chức bảo lãnh phát hành thực hiện quyền chọn phân bổ thêm cổ phiếu (greenshoe option). Alibaba cũng từng huy động tổng cộng 25 tỷ USD, bao gồm cả lượng cổ phiếu bán thêm.
Riêng phần phân bổ bổ sung của SpaceX đã mang về tới 10,7 tỷ USD. Con số này một mình đã lớn hơn gần như mọi đợt IPO công nghệ từng diễn ra.
Để so sánh, Uber huy động được 8,1 tỷ USD vào năm 2019, còn nhà sản xuất chip Cerebras thu về 6,4 tỷ USD trong đợt IPO tháng trước.
Trước SpaceX, Facebook là công ty công nghệ Mỹ có IPO lớn nhất khi huy động tổng cộng 18,4 tỷ USD vào năm 2012, bao gồm cả quyền chọn greenshoe.
Đáng chú ý, các nhân viên SpaceX đã mang giày màu xanh lá trên sàn giao dịch hôm thứ Sáu như một cách nhắc đến thuật ngữ "greenshoe" trong lĩnh vực IPO.
Người đầu tiên sở hữu tài sản vượt 1.000 tỷ USD
Đợt IPO của SpaceX đã đưa Elon Musk trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu khối tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD.
Musk hiện nắm khoảng 46% cổ phần SpaceX, tương đương giá trị hơn 1.000 tỷ USD, đồng thời duy trì quyền kiểm soát khoảng 82% quyền biểu quyết. Ngoài ra, cổ phần của ông tại Tesla vẫn còn trị giá thêm hàng trăm tỷ USD.
Theo Forbes, những người giàu tiếp theo trên thế giới là hai nhà đồng sáng lập Google Larry Page và Sergey Brin, mỗi người sở hữu khối tài sản gần 300 tỷ USD.
Theo sau là hàng loạt tỷ phú công nghệ khác như Jeff Bezos của Amazon, Michael Dell, Larry Ellison của Oracle, Mark Zuckerberg của Meta và Jensen Huang của Nvidia.
Tuy nhiên, khối tài sản khổng lồ của Musk không nhận được sự đồng thuận từ tất cả mọi người.
Nhiều chính trị gia cấp tiến như Thượng nghị sĩ Bernie Sanders, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren hay Thị trưởng New York Zohran Mamdani đã tận dụng sự kiện này để nhấn mạnh tình trạng bất bình đẳng giàu nghèo tại Mỹ cũng như những khó khăn mà người dân đang phải đối mặt do lạm phát gia tăng.
Một số nhà đầu tư cũng lo ngại về mô hình quản trị của SpaceX. Anders Schelde, Giám đốc đầu tư của quỹ hưu trí Đan Mạch AkademikerPension, cho biết quỹ không mua cổ phiếu SpaceX vì "không thể biện minh mức định giá hiện tại" và cho rằng tiêu chuẩn quản trị của công ty còn rất yếu nếu xét từ góc độ cổ đông thiểu số.
Ngoài ra, nhiều nhóm phản đối IPO của SpaceX với các lý do như quan điểm chính trị và phát ngôn gây tranh cãi của Elon Musk, những lo ngại về an toàn AI, cũng như tác động môi trường từ các vụ phóng tên lửa và các trung tâm dữ liệu quy mô lớn.
Vượt mặt Amazon
Giá cổ phiếu SpaceX tăng vọt ngay sau khi lên sàn, nhanh chóng đưa công ty vào nhóm doanh nghiệp giá trị nhất thế giới.
Đến thứ Ba, vốn hóa thị trường của SpaceX đã vượt Amazon và đóng cửa ở mức 2.660 tỷ USD. Công ty thậm chí có thời điểm vượt cả Microsoft trước khi giảm trở lại xuống dưới tập đoàn phần mềm này.
Tuy nhiên, các chỉ số kinh doanh cơ bản lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác.
Doanh thu năm ngoái của Amazon cao gấp 38 lần SpaceX. Trên thực tế, doanh số Amazon tạo ra chỉ trong một tuần gần bằng toàn bộ doanh thu cả năm của SpaceX.
Riêng mảng quảng cáo trực tuyến của Amazon trong quý IV cũng gần tương đương doanh thu cả năm của SpaceX. Ngay cả mảng dịch vụ đăng ký thuê bao của Amazon cũng có quy mô doanh thu lớn gấp hơn hai lần SpaceX.
Về lợi nhuận, Amazon ghi nhận lợi nhuận ròng gần 78 tỷ USD trong năm vừa qua, cao gấp hơn bốn lần toàn bộ doanh thu của SpaceX. Trong khi đó, SpaceX vẫn đang thua lỗ hàng tỷ USD mỗi năm.
Mua bán và sáp nhập
Chỉ vài ngày sau IPO, SpaceX đã ký thỏa thuận chính thức mua lại startup AI chuyên lập trình Cursor bằng cổ phiếu với giá trị 60 tỷ USD.
Thương vụ được công bố lần đầu vào tháng 4 nhưng đến nay mới gần như chắc chắn được hoàn tất. Giao dịch dự kiến khép lại trong quý III và trở thành một trong những thương vụ công nghệ lớn nhất lịch sử.
Trước đó, SpaceX từng sáp nhập với công ty AI xAI của Elon Musk trong thương vụ định giá thực thể hợp nhất ở mức 1.250 tỷ USD.
Theo dữ liệu FactSet, nếu không tính thương vụ SpaceX-xAI, lịch sử chỉ ghi nhận ba thương vụ mua lại có giá trị trên 60 tỷ USD mà bên mua là một công ty công nghệ Mỹ.
Lớn nhất là thương vụ Broadcom mua VMware với giá 69 tỷ USD vào năm 2023, tiếp theo là Microsoft mua Activision Blizzard với giá gần tương đương trong cùng năm. Đứng thứ ba là thương vụ Dell mua EMC với giá khoảng 67 tỷ USD vào năm 2016.
Trong số các "ông lớn" công nghệ khác, những thương vụ đáng chú ý gồm Google mua Wiz với giá 32 tỷ USD vào năm 2025, Facebook mua WhatsApp với giá 19 tỷ USD năm 2014 và Amazon mua Whole Foods với giá 13,7 tỷ USD năm 2017. Cuối năm 2025, Nvidia cũng chi 20 tỷ USD để mua lại tài sản từ startup chip Groq.
Về phía Tesla, công ty niêm yết khác của Elon Musk, thương vụ lớn nhất diễn ra vào năm 2016 khi hãng xe điện này chi 2,6 tỷ USD để mua SolarCity, công ty năng lượng mặt trời do hai người em họ của Musk là Peter và Lyndon Rive sáng lập và điều hành. Khi đó, Musk giữ vai trò Chủ tịch hội đồng quản trị đồng thời là cổ đông lớn nhất của SolarCity.
