Tranh luận về chính sách giới hạn độ tuổi
Giám đốc điều hành Mark Zuckerberg nhiều lần khẳng định trong một phiên tòa mang tính bước ngoặt liên quan đến tình trạng nghiện mạng xã hội ở giới trẻ rằng công ty vận hành Facebook và Instagram không cho phép trẻ em dưới 13 tuổi sử dụng nền tảng, dù bị đối chất bằng các bằng chứng cho thấy nhóm này từng là một phân khúc người dùng quan trọng.
Luật sư Mark Lanier, đại diện cho nguyên đơn kiện Instagram và YouTube của Google, đã chất vấn Zuckerberg về tuyên bố trước Quốc hội năm 2024 rằng người dùng dưới 13 tuổi không được phép tham gia nền tảng. Lanier đưa ra các tài liệu nội bộ của Meta để phản bác.
Vụ kiện liên quan đến một phụ nữ tại California bắt đầu sử dụng Instagram và YouTube từ khi còn nhỏ. Cô cáo buộc các công ty đã tìm cách trục lợi bằng cách khiến trẻ em “nghiện” dịch vụ của mình, dù biết rằng mạng xã hội có thể gây hại cho sức khỏe tâm thần. Nguyên đơn cho rằng các ứng dụng này đã làm trầm trọng thêm chứng trầm cảm và ý nghĩ tự tử của cô, đồng thời yêu cầu tòa án buộc các công ty phải chịu trách nhiệm.
Meta và Google phủ nhận các cáo buộc, đồng thời nhấn mạnh họ đã triển khai nhiều tính năng nhằm đảm bảo an toàn cho người dùng.
Một bản trình bày nội bộ của Instagram năm 2018 nêu rõ: “Nếu muốn chiến thắng lớn với thanh thiếu niên, chúng ta phải thu hút họ từ khi còn là thiếu niên nhỏ tuổi.” Lanier lập luận rằng điều này mâu thuẫn với tuyên bố của Zuckerberg. Đáp lại, CEO Meta cho rằng luật sư đã “diễn giải sai” ý ông, đồng thời nói công ty từng thảo luận về việc phát triển các phiên bản dịch vụ an toàn hơn cho trẻ em, bao gồm cả ý tưởng tạo phiên bản Instagram dành cho trẻ dưới 13 tuổi, nhưng cuối cùng không triển khai.
Meta đang đối mặt nguy cơ phải bồi thường thiệt hại trong phiên xét xử có bồi thẩm đoàn tại Los Angeles. Đây là một phần trong làn sóng kiện tụng nhằm vào các công ty mạng xã hội tại Mỹ, trong bối cảnh ngày càng có nhiều phản ứng trên toàn cầu về tác động của các nền tảng này đối với người dùng trẻ tuổi.
Hai đối thủ của Meta là Snap và TikTok đã đạt được thỏa thuận dàn xếp với nguyên đơn trước khi phiên tòa bắt đầu vào tuần trước.
Trong một email, Nick Clegg, khi đó là Phó chủ tịch phụ trách các vấn đề toàn cầu của Meta, đã viết cho Zuckerberg và các lãnh đạo cấp cao rằng công ty có giới hạn độ tuổi nhưng “không được thực thi (hoặc không thể thực thi?)”, đồng thời lưu ý sự khác biệt trong chính sách giữa Instagram và Facebook khiến Meta “khó có thể khẳng định rằng chúng ta đã làm hết sức có thể”.
Zuckerberg phản hồi rằng việc xác minh độ tuổi người dùng là thách thức lớn đối với các nhà phát triển ứng dụng và cho rằng trách nhiệm này nên thuộc về các nhà sản xuất thiết bị di động. Ông cũng khai trước tòa rằng người dùng tuổi teen trên Instagram ước tính chỉ đóng góp dưới 1% doanh thu của công ty.
Tranh cãi về mục tiêu “tối đa hóa thời gian sử dụng”
Mark Zuckerberg cũng phải đối mặt với các câu hỏi liên quan đến tuyên bố trước Quốc hội năm 2021 rằng ông không giao mục tiêu tối đa hóa thời gian người dùng dành cho Instagram.
Luật sư Mark Lanier đã trình trước bồi thẩm đoàn các email từ năm 2014 và 2015, trong đó Zuckerberg đề ra mục tiêu tăng thời gian sử dụng ứng dụng thêm hai chữ số phần trăm. Zuckerberg thừa nhận trước đây Meta từng đặt mục tiêu liên quan đến thời lượng sử dụng, nhưng cho biết công ty đã thay đổi cách tiếp cận.
“Nếu ông cho rằng lời khai của tôi không chính xác, tôi hoàn toàn không đồng ý,” Zuckerberg nói.
Bồi thẩm đoàn cũng được xem một tài liệu năm 2022 liệt kê các “cột mốc” cho Instagram trong những năm tới, bao gồm việc tăng dần thời gian sử dụng trung bình mỗi ngày từ 40 phút năm 2023 lên 46 phút vào năm 2026. Zuckerberg khẳng định đây không phải là “mục tiêu”, mà chỉ là một phép “kiểm tra cảm tính” để ban lãnh đạo cấp cao đánh giá hiệu quả hoạt động.
Trả lời câu hỏi của luật sư Meta, Paul Schmidt, Zuckerberg cho biết các mục tiêu nội bộ của công ty xoay quanh việc mang lại trải nghiệm tốt cho người dùng. “Nếu chúng tôi làm tốt điều đó, người dùng sẽ thấy dịch vụ có giá trị hơn và hệ quả là họ sẽ sử dụng nhiều hơn,” ông nói.
Đây là lần đầu tiên nhà sáng lập tỷ phú của Facebook ra làm chứng tại tòa về tác động của Instagram đối với sức khỏe tâm thần của người dùng trẻ tuổi.
Bên ngoài tòa án, luật sư Matthew Bergman, đại diện cho các phụ huynh khác cáo buộc mạng xã hội góp phần dẫn đến cái chết của con họ, cho biết những gia đình tham dự phiên tòa hy vọng chi phí kiện tụng sẽ buộc ngành công nghệ phải thay đổi. Ông nói việc Zuckerberg ra làm chứng đã là một cột mốc quan trọng trên hành trình tìm kiếm công lý.
Vụ kiện mở màn cho làn sóng siết chặt quản lý Big Tech
Vụ kiện này được xem là phép thử cho hàng loạt vụ việc tương tự nhằm vào Meta, Alphabet Inc. (công ty mẹ của Google), Snap và TikTok. Tại Mỹ, các gia đình, học khu và chính quyền bang đã đệ trình hàng nghìn đơn kiện, cáo buộc các công ty này góp phần gây ra khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở giới trẻ.
Một phán quyết bất lợi trong vụ án tại Los Angeles có thể làm suy yếu lá chắn pháp lý lâu nay của các “ông lớn” công nghệ trước các cáo buộc gây hại cho người dùng. Trong nhiều năm, luật pháp Mỹ bảo vệ các công ty internet khỏi trách nhiệm liên quan đến nội dung. Tuy nhiên, các vụ kiện hiện tại tập trung vào cách các nền tảng được thiết kế và vận hành.
Qua các cuộc điều tra trước đây, nhiều tài liệu nội bộ của Meta cho thấy công ty nhận thức được nguy cơ tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần. Theo Reuters, nghiên cứu nội bộ chỉ ra rằng một số thiếu niên cho biết Instagram khiến họ cảm thấy tệ về ngoại hình và thường xuyên tiếp xúc với nội dung liên quan đến rối loạn ăn uống nhiều hơn so với những người khác.
Tuần trước, Adam Mosseri, người đứng đầu Instagram, khai rằng ông không biết về một nghiên cứu gần đây của Meta cho thấy không có mối liên hệ giữa sự giám sát của phụ huynh và mức độ tự kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội của thanh thiếu niên. Tài liệu được trình tại tòa cũng cho thấy những thanh thiếu niên có hoàn cảnh sống khó khăn thường sử dụng Instagram theo thói quen hoặc vô thức.
Luật sư của Meta lập luận trước bồi thẩm đoàn rằng hồ sơ y tế của nguyên đơn cho thấy các vấn đề của cô bắt nguồn từ tuổi thơ nhiều biến cố, và mạng xã hội từng là không gian sáng tạo đối với cô.
Làn sóng kiện tụng tại Mỹ nằm trong bối cảnh siết chặt quản lý công nghệ trên toàn cầu. Australia đã cấm người dùng dưới 16 tuổi truy cập mạng xã hội, trong khi nhiều quốc gia khác đang cân nhắc biện pháp tương tự. Tại Mỹ, bang Florida đã cấm các công ty cho phép người dưới 14 tuổi sử dụng nền tảng. Các hiệp hội thương mại ngành công nghệ đang thách thức đạo luật này trước tòa.
