Cái tên Phutsavan Chanthavong – nữ trợ lý trọng tài người Lào được nhắc đến nhiều sau tình huống gây tranh cãi ở trận chung kết bóng đá nữ SEA Games 33. Tạm gác lại câu chuyện trên sân cỏ, Lào – quê hương của nữ trọng tài này không chỉ gây ấn tượng bởi vẻ đẹp yên bình mà còn níu chân du khách bằng nền ẩm thực đặc trưng, mộc mạc nhưng đậm đà bản sắc, với nhiều món ngon mang hương vị rất riêng của xứ Triệu Voi.
Đáng chú ý, ẩm thực Lào không chỉ gây ấn tượng bởi những món ăn mộc mạc, đậm vị sả ớt mà còn bởi thói quen sử dụng côn trùng làm thực phẩm – điều đã tồn tại từ lâu trong đời sống người dân bản địa. Với người Lào, côn trùng không phải món ăn lạ lẫm hay mang tính thử thách, mà là nguồn dinh dưỡng tự nhiên, gắn liền với nhịp sống nông nghiệp và văn hóa bản địa.
Những món ngon từ các loài côn trùng đồng ruộng
Ở nhiều vùng nông thôn Lào, sau mùa gặt hay vào mùa mưa, người dân thường bắt cào cào, châu chấu, dế từ ruộng đồng, ao hồ để chế biến món ăn. Phổ biến nhất là chiên giòn với sả, ớt, lá chanh, tạo nên hương vị béo, giòn, cay nhẹ, rất “bắt miệng”. Những món này không chỉ xuất hiện trong bữa cơm gia đình mà còn được bán rộng rãi tại các chợ truyền thống và chợ đêm.
Trứng kiến, nhộng ong - đặc sản theo mùa
Một trong những món được xem là “đặc sản” của ẩm thực Lào là trứng kiến và ấu trùng kiến. Vào mùa mưa, trứng kiến được thu hoạch, đem xào trứng, nấu canh hoặc trộn gỏi cùng rau rừng. Vị bùi, béo nhẹ khiến món ăn này rất được ưa chuộng.
Bên cạnh đó, nhộng ong rừng cũng là nguyên liệu quen thuộc. Nhộng thường được xào với ớt, lá chanh hoặc hấp đơn giản để giữ vị ngọt tự nhiên. Với người Lào, đây là món ăn bổ dưỡng, thường chỉ xuất hiện vào những thời điểm nhất định trong năm.
Hương vị độc đáo đến từ bọ nước, bọ cánh cứng
Ít quen thuộc hơn với du khách nhưng lại phổ biến trong ẩm thực địa phương là bọ nước lớn và bọ cánh cứng. Bọ nước không chỉ được chiên giòn mà còn được giã lấy tinh dầu, tạo mùi thơm đặc trưng cho các loại nước chấm. Đây là điểm nhấn hương vị rất riêng của ẩm thực Lào, khó nhầm lẫn với bất kỳ quốc gia nào khác trong khu vực.
Khác với cách nhìn tò mò của du khách, người Lào xem các món ăn từ côn trùng là thực phẩm quen thuộc, vừa rẻ, vừa giàu đạm, lại thân thiện với môi trường. Trong bối cảnh thế giới ngày càng quan tâm đến ẩm thực bền vững, những món ăn này đang được nhìn nhận như một giải pháp dinh dưỡng của tương lai.
Ẩm thực Lào vì thế không chỉ là câu chuyện về hương vị, mà còn phản ánh lối sống hài hòa với thiên nhiên – nơi những gì đến từ đồng ruộng, rừng núi đều có thể trở thành món ăn trên mâm cơm, giản dị nhưng đầy bản sắc.
