Nhắc đến ẩm thực Quảng Ngãi, ngoài những món hải sản quen thuộc, nhiều du khách sành ăn còn truyền tai nhau về một loại “rau biển” rất lạ mang tên rau cum cúm – đặc sản chỉ có theo mùa, gắn liền với vùng biển đảo Lý Sơn. Đây là loại rong sụn mọc tự nhiên, được người dân địa phương xem như món quà mà biển cả ban tặng.
Rau cum cúm còn được gọi là rau bồng bồng hay rong bìm bìm, thường mọc thành từng đám dưới mực nước từ 1–5 mét, bám trên đá hoặc các rạn san hô ven bờ. Thân rau ngắn, chỉ khoảng 10–15 cm, chia thành nhiều nhánh nhỏ xòe ra như san hô, màu sắc khá bắt mắt, từ xanh lục, xanh lam đến ánh hồng tím. Loại rong này không thể nuôi trồng nhân tạo, chỉ xuất hiện tự nhiên vào khoảng từ tháng 2 đến tháng 5 dương lịch hằng năm, nên khá hiếm và chỉ có thể thưởng thức đúng mùa.
Sau khi được vớt từ biển lên, rau cum cúm phải được sơ chế ngay để giữ độ tươi ngon. Người dân thường rửa sạch cát, trụng nhanh qua nước sôi rồi ngâm nước lạnh để rau giữ được độ giòn, mát và màu sắc tự nhiên. Cách chế biến phổ biến và được ưa chuộng nhất là rau cum cúm trộn.
Món ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại thể hiện rõ nét tinh túy của ẩm thực miền biển: rau giòn sần sật, quyện với nước mắm chua ngọt, thêm chút hành, rau thơm và đậu phộng rang giã dập, tạo nên hương vị hài hòa, mằn mặn, thanh mát và rất dễ ăn.
Ngoài món trộn, rau cum cúm còn được dùng để nấu canh, làm salad hoặc kết hợp cùng hải sản như mực, cua, tôm… tạo nên những món ăn dân dã mà độc đáo. Tuy nhiên, do đặc tính tươi sống và khó bảo quản lâu, rau cum cúm chủ yếu được tiêu thụ tại chỗ, trở thành món ngon “phải ăn khi đến Quảng Ngãi”, đặc biệt là ở Lý Sơn.
Không cầu kỳ trong chế biến nhưng giàu hương vị, rau cum cúm dần trở thành một dấu ấn riêng trong bản đồ ẩm thực Quảng Ngãi. Với nhiều du khách, được thưởng thức đĩa rau cum cúm giòn mát bên mâm cơm miền biển cũng là cách cảm nhận trọn vẹn sự hào phóng và tinh khiết của biển đảo nơi đây.
