Việc Ariana Grande quyết định tạm dừng các hoạt động nghệ thuật sau khi khép lại Eternal Sunshine Tour không gây bất ngờ bởi lịch trình dày đặc mà cô đã trải qua suốt nhiều tháng. Điều khiến công chúng chú ý hơn cả là quyết định này đến ngay sau thời điểm nữ ca sĩ tiếp tục trở thành tâm điểm của những cuộc tranh luận về ngoại hình. Một lần nữa, thay vì bàn về âm nhạc, sân khấu hay chất lượng chuyến lưu diễn, mạng xã hội lại dành phần lớn sự quan tâm cho cân nặng của Ariana.
Đó không còn là câu chuyện của riêng một ngôi sao nhạc pop. Nó phản ánh một thực tế đã tồn tại nhiều năm trong ngành công nghiệp giải trí: cơ thể của nghệ sĩ nữ dường như đã trở thành "tài sản công", nơi bất kỳ ai cũng cảm thấy mình có quyền nhận xét, đánh giá và phán xét.
Khi tài năng luôn đứng sau ngoại hình
Trong ngành giải trí, ngoại hình từ lâu là một phần của thương hiệu cá nhân. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc quan tâm đến hình ảnh và ám ảnh với cơ thể nghệ sĩ ngày càng trở nên mong manh.
Ariana Grande vừa phát hành MV Petal với nhiều lớp nghĩa nghệ thuật và hình ảnh điện ảnh được đầu tư kỹ lưỡng. Thế nhưng chỉ sau vài giờ, các nền tảng mạng xã hội lại tràn ngập những bài đăng phân tích việc cô gầy đi bao nhiêu, liệu sức khỏe có đang gặp vấn đề hay không. Tác phẩm mới nhanh chóng bị lu mờ bởi những tranh luận về vóc dáng của chính người tạo ra nó.
Đó là nghịch lý mà rất nhiều nghệ sĩ nữ đang phải đối mặt. Họ có thể dành hàng tháng trời để chuẩn bị cho một album, một bộ phim hay một chuyến lưu diễn, nhưng chỉ cần một khoảnh khắc bị chụp ở góc không đẹp hoặc một sự thay đổi nhỏ về cân nặng, mọi nỗ lực nghệ thuật lập tức bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
Không khó để nhận ra điều này qua nhiều trường hợp trước đây. Từ Taylor Swift, Selena Gomez, Billie Eilish đến Lizzo, mỗi người đều từng trở thành chủ đề bàn tán chỉ vì cơ thể của mình. Người thì bị chê quá gầy, người lại bị chỉ trích vì tăng cân. Dường như với nghệ sĩ nữ, không tồn tại một tiêu chuẩn nào có thể khiến tất cả công chúng hài lòng.
Body shaming không chỉ là những lời chê bai
Một trong những quan điểm đáng suy ngẫm nhất mà Ariana Grande từng chia sẻ là ngay cả những lời khen về ngoại hình cũng có thể gây tổn thương.
Nhiều người cho rằng việc nhận xét "trông gầy đẹp hơn", "ốm đi là xinh hơn" hay "cuối cùng cũng lấy lại vóc dáng" đơn thuần là lời động viên. Nhưng đằng sau những câu nói ấy là một thông điệp ngầm: giá trị của người phụ nữ được quyết định bởi việc cơ thể họ có đáp ứng tiêu chuẩn sắc đẹp hay không.
Ngược lại, chỉ cần tăng vài kilogram, hàng loạt bình luận như "xuống sắc", "mất phong độ", "có bầu à?" lập tức xuất hiện.
Điều đáng nói là cả lời khen lẫn lời chê đều khiến ngoại hình trở thành trung tâm của mọi cuộc thảo luận, thay vì tài năng hay thành quả lao động.
"Tôi chỉ lo cho sức khỏe của cô ấy" - sự quan tâm hay một dạng body shaming mới?
Trong trường hợp của Ariana Grande, rất nhiều bình luận bắt đầu bằng cụm từ quen thuộc: "Tôi chỉ lo cho sức khỏe của cô ấy".
Thoạt nghe, đây là một mối quan tâm chính đáng. Tuy nhiên, khi hàng triệu người cùng lúc suy đoán về tình trạng sức khỏe của một cá nhân dựa trên vài bức ảnh hoặc đoạn video, ranh giới giữa sự quan tâm và xâm phạm đời tư trở nên vô cùng mong manh.
Không ai ngoài chính nghệ sĩ và đội ngũ y tế của họ biết cơ thể họ đang trải qua điều gì. Một người có thể giảm cân vì lịch trình biểu diễn khắc nghiệt, do tác dụng phụ của thuốc, vì căng thẳng kéo dài hoặc đơn giản là thay đổi thể trạng tự nhiên. Việc công chúng liên tục yêu cầu nghệ sĩ phải giải thích cơ thể mình thực chất cũng là một dạng áp lực.
Điều đáng lo hơn là kiểu "quan tâm" này thường không dừng lại sau một lần bình luận. Nó trở thành chủ đề lặp đi lặp lại dưới mọi bài đăng, mọi sự kiện và mọi sản phẩm mới, khiến nghệ sĩ gần như không có cơ hội được nhìn nhận ngoài ngoại hình.
Tiêu chuẩn khắt khe chỉ dành cho phụ nữ
Body shaming trong ngành giải trí cũng phản ánh một tiêu chuẩn kép tồn tại từ lâu.
Nam nghệ sĩ tăng cân thường được mô tả là trưởng thành hơn, phong trần hơn. Những nếp nhăn theo thời gian đôi khi còn được xem là dấu ấn của sự từng trải.
Trong khi đó, nghệ sĩ nữ phải cùng lúc đáp ứng hàng loạt yêu cầu mâu thuẫn: gầy nhưng không được quá gầy, quyến rũ nhưng không phản cảm, trẻ trung nhưng không được lạm dụng thẩm mỹ, khỏe mạnh nhưng vẫn phải giữ vóc dáng hoàn hảo.
Họ bị đặt dưới chiếc kính hiển vi của công chúng, nơi từng thay đổi nhỏ về ngoại hình đều có thể trở thành chủ đề thảo luận kéo dài nhiều ngày. Không ít nghệ sĩ từng thừa nhận họ sợ xuất hiện trước công chúng hoặc hạn chế sử dụng mạng xã hội vì biết rằng điều đầu tiên khán giả quan tâm không phải sản phẩm mới, mà là cơ thể của họ.
Mạng xã hội đã biến body shaming thành một "nền công nghiệp"
Nếu trước đây áp lực chủ yếu đến từ báo lá cải, thì ngày nay mạng xã hội đã khuếch đại mọi cuộc tranh luận lên quy mô chưa từng có.
Thuật toán ưu tiên những nội dung gây tranh cãi. Một video với tiêu đề "Ariana Grande gầy đến mức báo động" dễ thu hút hàng triệu lượt xem hơn một bài phân tích về chất lượng chuyến lưu diễn của cô. Điều đó tạo ra vòng lặp nguy hiểm: càng nhiều người bình luận về ngoại hình nghệ sĩ, nền tảng càng tiếp tục phân phối những nội dung tương tự, khiến cơ thể của họ trở thành một dạng "nội dung giải trí" sinh lợi từ lượt xem và tương tác.
Không chỉ người dùng, nhiều trang tin giải trí, tài khoản mạng xã hội và nhà sáng tạo nội dung cũng vô tình hoặc cố ý khai thác xu hướng này để thu hút độc giả. Khi ngoại hình trở thành công cụ tạo traffic, body shaming không còn là hành vi cá nhân mà đã trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái truyền thông số.
Khi nghệ sĩ phải "nghỉ ngơi" để tránh những ánh nhìn soi mói
Người đại diện khẳng định Ariana Grande cần thời gian nghỉ ngơi sau lịch trình lưu diễn cường độ cao. Đó là điều hoàn toàn bình thường với bất kỳ nghệ sĩ nào.
Thế nhưng việc quyết định này diễn ra trong bối cảnh cô tiếp tục trở thành tâm điểm của những cuộc tranh luận về ngoại hình khiến nhiều người không khỏi đặt câu hỏi: liệu áp lực mà nghệ sĩ nữ phải chịu ngày nay có còn đến từ công việc, hay chủ yếu đến từ sự soi mói của công chúng?
Một chuyến lưu diễn có thể khiến cơ thể mệt mỏi. Nhưng việc liên tục phải đọc hàng nghìn bình luận đánh giá về chính cơ thể mình có lẽ còn bào mòn tinh thần nhiều hơn.
Câu chuyện của Ariana Grande vì thế không nên chỉ được nhìn như quyết định nghỉ ngơi của một ngôi sao nổi tiếng. Nó là lời nhắc nhở rằng trong thời đại mạng xã hội, nghệ sĩ nữ không chỉ phải cạnh tranh bằng tài năng mà còn phải liên tục đối mặt với những chuẩn mực ngoại hình thay đổi không ngừng.
Đến khi mỗi lần họ xuất hiện, điều đầu tiên công chúng hỏi không còn là "sản phẩm mới có gì đặc biệt?" mà là "cô ấy gầy hay béo?", thì body shaming đã vượt xa những bình luận vô ý. Nó trở thành một dạng bạo lực mềm được bình thường hóa, âm thầm bào mòn sức khỏe tinh thần của người trong cuộc và góp phần tạo nên một môi trường giải trí nơi cơ thể của phụ nữ bị đánh giá nhiều hơn chính giá trị nghệ thuật mà họ tạo ra.
