Những ngày qua, NSƯT Quế Trân bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng yêu nhạc và sân khấu truyền thống khi giới thiệu dự án âm nhạc "Nghệ thuật & Chạm", một hành trình thử nghiệm kết hợp cải lương với các chất liệu âm nhạc đương đại.
Trong khuôn khổ dự án, nữ nghệ sĩ lần lượt ra mắt nhiều sản phẩm như "Da trắng vỗ bì bạch", "Nữ tướng quân", "Cô đào"... với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ trẻ. Sự xuất hiện của EDM, rap và các yếu tố âm nhạc hiện đại trong những tác phẩm mang màu sắc cải lương đã khiến không ít khán giả bất ngờ, bởi từ trước đến nay, NSƯT Quế Trân luôn được công chúng ghi nhớ như một trong những gương mặt tiêu biểu của sân khấu cải lương truyền thống.
Tuy nhiên, việc kết hợp cải lương với âm nhạc đương đại thực tế không phải là câu chuyện mới. Trong bối cảnh nghệ thuật truyền thống ngày càng đối diện với bài toán thu hút khán giả trẻ, nhiều nghệ sĩ đã chủ động tìm kiếm những cách tiếp cận mới nhằm tạo sức sống cho di sản văn hóa dân tộc.
Không thể phủ nhận rằng, dự án của NSƯT Quế Trân được đầu tư nghiêm túc về mặt hình ảnh, âm nhạc lẫn ý tưởng. Dẫu vậy, những nỗ lực này lại đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ cộng đồng mạng.
Trên các diễn đàn, không ít khán giả cho rằng sự kết hợp giữa cải lương với EDM hay rap chưa thực sự hài hòa, khiến tổng thể tác phẩm trở nên chắp vá, thiếu sự liên kết về cảm xúc. Một số ý kiến còn bày tỏ sự tiếc nuối khi cho rằng NSƯT Quế Trân đang rời xa thế mạnh vốn làm nên tên tuổi của mình.
"Nếu muốn nghe cải lương, khán giả sẽ tìm đến cải lương nguyên bản. Còn nếu nghe nhạc hiện đại, họ cũng có nhiều lựa chọn khác", một tài khoản bình luận trên mạng xã hội. Quan điểm này nhận được sự đồng tình từ bộ phận khán giả yêu thích giá trị truyền thống, những người cho rằng nữ nghệ sĩ nên tiếp tục phát huy sở trường thay vì thử sức với những phép lai ghép nhiều rủi ro.
Song song với những phản ứng tiêu cực, nhiều khán giả và người làm nghề lại nhìn nhận dự án dưới một góc độ khác. Theo họ, việc nghệ thuật truyền thống chỉ giữ nguyên phương thức biểu đạt cũ có thể khiến khoảng cách với khán giả trẻ ngày càng lớn hơn.
"Không thử nghiệm thì cải lương sẽ rất khó tìm được khán giả mới", một ý kiến nhận được nhiều sự đồng thuận trên các diễn đàn. Theo quan điểm này, những dự án như "Nghệ thuật & Chạm", dù còn tồn tại hạn chế, vẫn là tín hiệu tích cực cho thấy các nghệ sĩ đang nỗ lực tìm kiếm ngôn ngữ biểu đạt mới cho nghệ thuật truyền thống.
Ở góc nhìn rộng hơn, phản ứng trái chiều dường như là điều khó tránh khỏi khi nghệ sĩ quyết định bước ra khỏi vùng an toàn. Trong lịch sử âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn, không ít thử nghiệm từng bị hoài nghi ở giai đoạn đầu nhưng sau đó lại mở ra những xu hướng sáng tạo mới.
Đặc biệt với cải lương, loại hình nghệ thuật mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam, mỗi sự thay đổi đều dễ dàng tạo nên những cuộc tranh luận về ranh giới giữa bảo tồn và đổi mới. Thành công hay thất bại của một phép thử vì thế không chỉ được đo bằng lượt xem, lượt tương tác hay những lời khen chê nhất thời, mà còn nằm ở việc nó có tạo ra động lực để nghệ sĩ tiếp tục tìm kiếm những hướng đi mới hay không.
Có thể nói, thay vì chỉ nhìn nhận dự án "Nghệ thuật & Chạm" của NSƯT Quế Trân dưới góc độ đúng hay sai, đây có lẽ là một thử nghiệm đáng để theo dõi. Bởi trong bối cảnh đời sống âm nhạc và giải trí đang thay đổi từng ngày, những cuộc đối thoại về cách bảo tồn, phát triển và làm mới nghệ thuật truyền thống vẫn luôn là câu chuyện chưa có đáp án cuối cùng.
