Mới đây, trên trang cá nhân, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung gây chú ý khi đăng tải bài viết dài chia sẻ về vấn đề bản quyền âm nhạc. Nam nhạc sĩ cho biết thời gian gần đây, anh nhận được khá nhiều email và tin nhắn xin phép sử dụng các ca khúc do mình sáng tác.
Nguyễn Văn Chung bày tỏ niềm vui khi nhận thấy ngày càng nhiều người có ý thức hơn trong việc tìm hiểu Luật bản quyền, chủ động xin phép và thực hiện nghĩa vụ quyền tác giả khi sử dụng tác phẩm âm nhạc. Đáng chú ý, trong số những người liên hệ với anh có cả sinh viên và học sinh.
Theo Nguyễn Văn Chung, đây là tín hiệu đáng mừng đối với sự phát triển của ngành công nghiệp âm nhạc, nhất là sau nhiều năm lĩnh vực bản quyền từng xuất hiện không ít tranh cãi. Nam nhạc sĩ cho rằng có thể hiểu một cách đơn giản rằng, khi cá nhân hoặc tổ chức sử dụng sản phẩm của người khác để tạo ra lợi nhuận, họ cần có trách nhiệm xin phép và thực hiện nghĩa vụ quyền tác giả đối với chủ sở hữu tác phẩm. Đây là nguyên tắc đã được pháp luật công nhận.
Tuy nhiên, theo anh, mức chi trả cũng như hình thức thực hiện nghĩa vụ bản quyền không nhất thiết giống nhau trong mọi trường hợp. Điều này còn phụ thuộc vào mục đích, phạm vi sử dụng tác phẩm, mối quan hệ giữa các bên cũng như quá trình trao đổi quyền lợi giữa tác giả và cá nhân, tổ chức xin phép.
Bên cạnh việc nhấn mạnh tầm quan trọng của bản quyền, Nguyễn Văn Chung cũng chia sẻ nguyên tắc riêng mà anh duy trì trong nhiều năm qua. Theo đó, nam nhạc sĩ sẵn sàng đồng ý và miễn tác quyền đối với những trường hợp sử dụng ca khúc không nhằm mục đích kinh doanh, đặc biệt là các hoạt động mang ý nghĩa giáo dục, cộng đồng và lưu giữ kỷ niệm.
Cụ thể, các trường học có thể sử dụng những ca khúc của Nguyễn Văn Chung trong các chương trình văn nghệ, hoạt động kỷ niệm ngày lễ, khai giảng, bế giảng hay hoạt động ngoại khóa với mục đích giáo dục.
Các thầy cô cũng được nam nhạc sĩ tạo điều kiện khi quay hình và lưu trữ trên kênh cá nhân nhằm phục vụ mục đích giáo dục hoặc lưu giữ kỷ niệm. Học sinh, sinh viên có thể sử dụng ca khúc để dàn dựng tiết mục biểu diễn, tham gia các cuộc thi, hoạt động phong trào, làm báo tường, luận án, tuyên truyền, chương trình tốt nghiệp hoặc đơn giản là lưu giữ những kỷ niệm của tuổi học trò.
Không chỉ dành sự ưu tiên cho môi trường giáo dục, Nguyễn Văn Chung còn cho biết anh miễn tác quyền trong một số hoạt động cộng đồng. Các gia đình cũng có thể sử dụng những sáng tác của anh để thu âm, quay hình nhằm lưu giữ kỷ niệm và hình ảnh cá nhân. Bên cạnh đó, các chiến sĩ, đơn vị Nhà nước có thể sử dụng ca khúc trong những chương trình biểu diễn phục vụ nội bộ hoặc các đề án, dự án cộng đồng mang mục đích tuyên truyền.
Đặc biệt, Nguyễn Văn Chung cho biết những hoạt động cá nhân không tạo ra lợi nhuận về mặt doanh thu cũng thuộc nhóm trường hợp anh sẵn sàng miễn tác quyền.
Với những trường hợp kể trên, nam nhạc sĩ thậm chí cho biết mọi người có thể không cần gửi yêu cầu xin phép trước. Lý do là mỗi ngày anh nhận khá nhiều email và tin nhắn nên không tránh khỏi việc kiểm tra sót hoặc phản hồi chậm, từ đó có thể ảnh hưởng đến kế hoạch của những người muốn sử dụng ca khúc.
Trong khi đó, với các trường hợp sử dụng tác phẩm khác, Nguyễn Văn Chung đề nghị cá nhân, tổ chức liên hệ Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (VCPMC) hoặc quản lý của anh để được hướng dẫn thủ tục cụ thể. Với bạn bè, đồng nghiệp thân thiết, nam nhạc sĩ cho biết họ có thể liên hệ trực tiếp với anh.
Qua bài viết, Nguyễn Văn Chung cũng mong muốn thông tin này được chia sẻ rộng rãi để thầy cô, học sinh, sinh viên và những người có nhu cầu sử dụng ca khúc của anh trong các hoạt động giáo dục, cộng đồng hay lưu giữ kỷ niệm không phải mất thời gian nhắn tin xin phép.
Đằng sau câu chuyện bản quyền, chia sẻ của Nguyễn Văn Chung còn cho thấy một góc nhìn khá đặc biệt của người sáng tác đối với những ca khúc do mình tạo ra. Với anh, việc những bài hát được khán giả yêu thương, nhớ đến và tiếp tục cất lên trong nhiều hoàn cảnh khác nhau chính là một niềm hạnh phúc lớn.
Nam nhạc sĩ bộc bạch rằng điều anh mong muốn không chỉ là những sáng tác của mình được phát hành hay tạo ra doanh thu, mà còn là việc chúng có thể sống lâu hơn đời sống của một sản phẩm âm nhạc thông thường. Khi một ca khúc được các thế hệ trong gia đình yêu thương và hát lại từ năm này qua năm khác, đó có lẽ chính là giá trị bền vững nhất đối với người sáng tác.
Chia sẻ của Nguyễn Văn Chung vì thế không chỉ là lời giải thích về nguyên tắc sử dụng các ca khúc của anh, mà còn phản ánh sự thay đổi tích cực trong nhận thức về bản quyền âm nhạc. Khi người sử dụng chủ động tìm hiểu và tôn trọng quyền của tác giả, còn người sáng tác cởi mở với những hoạt động giáo dục, cộng đồng, khoảng cách giữa bản quyền và đời sống âm nhạc cũng trở nên gần gũi hơn.
