Jason Isbell cùng một nhóm nhạc sĩ đã khởi kiện Suno, công ty phát triển công cụ tạo nhạc bằng trí tuệ nhân tạo (AI), tại Mỹ. Vụ kiện tập trung vào cáo buộc Suno cho phép người dùng tạo ra âm nhạc mô phỏng phong cách, âm thanh gắn với danh tính của các nghệ sĩ mà chưa được họ đồng ý.
Đơn kiện được nộp tại Tòa án Quận Mỹ ở Massachusetts, với các nguyên đơn gồm Jason Isbell, David Lowery - thủ lĩnh ban nhạc Camper Van Beethoven, nghệ sĩ blues người Texas Guy Forsyth và saxophone Eduardo Calle đến từ Florida.
Isbell, nghệ sĩ từng giành giải Grammy với ca khúc Cover Me Up, là một trong những cái tên nổi bật trong vụ kiện. Các nguyên đơn cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở việc AI sử dụng tác phẩm âm nhạc, mà còn liên quan đến cách công nghệ này khai thác danh tính và đặc trưng nghệ thuật của những người sáng tạo.
Trong hồ sơ pháp lý, luật sư Alan D. Rose đưa ra phép so sánh khá đặc biệt khi ví Suno với Borg - chủng tộc phản diện trong loạt phim Star Trek. Borg nổi tiếng với việc hấp thụ các cá thể vào một "tâm trí tập thể", đồng thời sử dụng phương châm rằng mọi sự chống cự đều vô ích.
Theo lập luận của phía nguyên đơn, cơ chế hoạt động của Suno cũng tạo ra một vấn đề tương tự. Người dùng có thể nhập tên một nghệ sĩ vào hệ thống để yêu cầu AI tạo ra sản phẩm âm nhạc mang những đặc điểm âm thanh liên tưởng đến nghệ sĩ đó.
Các nhạc sĩ cáo buộc Suno đã đưa những đặc điểm nhận diện của họ vào mô hình AI, sau đó biến những đặc điểm này thành công cụ phục vụ mục đích thương mại mà không có sự đồng thuận. Đáng chú ý, đơn kiện còn cho rằng việc sử dụng tên nghệ sĩ để tạo ra những sản phẩm mới có thể giúp Suno thu về lợi ích kinh tế đáng kể.
Trọng tâm của vụ kiện vì thế vượt ra ngoài câu chuyện bản quyền một ca khúc cụ thể. Các nguyên đơn muốn đặt ra câu hỏi rộng hơn: liệu danh tính nghệ thuật, phong cách và những đặc điểm khiến công chúng nhận diện một nghệ sĩ có thể bị công nghệ AI khai thác mà không cần sự cho phép hay không?
Nhóm nhạc sĩ đề nghị vụ việc được công nhận là một vụ kiện tập thể. Họ đồng thời yêu cầu bồi thường theo quy định pháp luật, bồi thường mang tính trừng phạt và áp dụng biện pháp ngăn Suno tiếp tục thu thập hoặc thương mại hóa danh tính của nghệ sĩ.
Vụ kiện có thể trở thành một diễn biến đáng chú ý trong cuộc tranh luận ngày càng gay gắt giữa ngành công nghiệp âm nhạc và các công ty AI. Khi công nghệ có khả năng tạo ra những sản phẩm ngày càng giống phong cách của nghệ sĩ thật, ranh giới giữa "lấy cảm hứng", mô phỏng và chiếm dụng giá trị sáng tạo cũng trở nên khó xác định hơn.
Thông qua vụ kiện, Jason Isbell và các đồng nguyên đơn đang tìm cách khẳng định rằng sự phát triển của AI không đồng nghĩa với việc quyền kiểm soát đối với danh tính nghệ thuật của con người có thể bị xem nhẹ.
