Những điều khoản trong hợp đồng giữa NewJeans và ADOR vừa được tiết lộ đang khiến cộng đồng người hâm mộ không khỏi bàng hoàng. Đáng chú ý, các thành viên được cho là không được bảo đảm một số quyền lợi cơ bản về sức khỏe, học tập và nghỉ ngơi ngay từ khi còn là thực tập sinh vị thành niên.
Theo một bài điều tra mới được The New York Times công bố, hợp đồng giữa NewJeans và công ty quản lý ADOR chứa nhiều điều khoản gây tranh cãi, qua đó hé lộ cách các công ty giải trí Kpop kiểm soát nghệ sĩ. Tờ báo cho biết đã tiếp cận được bản hợp đồng mà các thành viên NewJeans ký khi mới ở độ tuổi 14-17. Một số nội dung trong văn bản này nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi mức độ ràng buộc và những quyền lợi mà nghệ sĩ có thể bị hạn chế.
Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất là hợp đồng của NewJeans có những điểm khác biệt so với mẫu hợp đồng tiêu chuẩn do Chính phủ Hàn Quốc đề xuất. Mẫu hợp đồng này có các quy định bảo vệ quyền được chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần, học tập và ngủ nghỉ của nghệ sĩ, đồng thời hạn chế việc công ty quản lý bắt người chưa thành niên làm việc quá sức.
Tuy nhiên, theo nội dung điều tra, những quy định bảo vệ nói trên không được đưa vào hợp đồng mà các thành viên NewJeans ký kết. Điều này đồng nghĩa nhóm không được bảo đảm đầy đủ những quyền lợi cơ bản thông qua các điều khoản tương ứng trong văn bản hợp đồng.
Không chỉ gây tranh cãi về quyền lợi của nghệ sĩ vị thành niên, quá trình ký kết hợp đồng cũng được cho là thiếu tính linh hoạt.
Theo những email mà The New York Times thu thập được, các điều khoản trong hợp đồng gần như không thể thương lượng. Năm 2022, mẹ của một thành viên NewJeans từng đề nghị chỉnh sửa một số nội dung trước khi ký. Tuy nhiên, Phó chủ tịch ADOR khi đó được cho là đã phản hồi rằng nếu không đồng ý với những điều khoản ban đầu, gia đình có thể cân nhắc lại việc ký hợp đồng.
Cuối cùng, phụ huynh các thành viên vẫn chấp nhận ký kết. Chi tiết này khiến nhiều người đặt câu hỏi về khả năng thương lượng và vị thế của các thực tập sinh trẻ tuổi cùng gia đình khi bước vào ngành công nghiệp giải trí.
Một nội dung khác trong hợp đồng cũng khiến dư luận đặc biệt quan tâm là quyền sở hữu và khai thác các sản phẩm âm nhạc, hình ảnh nghệ sĩ.
Theo tài liệu được công bố, ADOR có quyền tiếp tục bán các sản phẩm âm nhạc của NewJeans ngay cả sau khi hợp đồng giữa hai bên chấm dứt, trong khi tỷ lệ doanh thu mà nhóm được hưởng có thể bị giảm xuống. Các chuyên gia pháp lý được dẫn lời nhận định đây là một điều khoản bất thường.
Đáng chú ý hơn, ADOR còn được trao quyền sử dụng tên tuổi, hình ảnh, giọng nói, chữ viết tay, hình ảnh cá nhân và những yếu tố khác gắn liền với danh tính của từng thành viên. Công ty thậm chí có thể tiếp tục cấp phép khai thác những tài sản này.
Dù các thành viên vẫn được trả thù lao khi hình ảnh hoặc giọng nói được sử dụng, họ lại không có quyền kiểm soát đầy đủ đối với địa điểm và mục đích khai thác. Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng hình ảnh, giọng nói của nghệ sĩ bị sử dụng trong các sản phẩm công nghệ như bản sao giọng nói bằng trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc chatbot.
Một trong những chi tiết gây chú ý nhất liên quan đến các khoản chi phí làm đẹp trong thời gian thực tập. Hợp đồng được cho là yêu cầu các thành viên cùng chịu một phần chi phí mà công ty bỏ ra cho những hạng mục như phẫu thuật thẩm mỹ, chăm sóc da và điều chỉnh vóc dáng.
Theo các nguồn tin thân cận với nhóm, trước khi NewJeans ra mắt, công ty từng thuê nhiếp ảnh gia chụp hình các thành viên từ nhiều góc độ để phân tích cách ánh sáng tác động lên ngoại hình của từng người khi biểu diễn trên sân khấu. Sau quá trình đánh giá, một số thành viên được cho là đã được đề xuất thực hiện các thủ thuật thẩm mỹ.
Phía HYBE phủ nhận việc ép buộc thực tập sinh phải phẫu thuật thẩm mỹ. Tuy nhiên, các nguồn tin được dẫn trong bài điều tra cho biết những lời đề nghị can thiệp ngoại hình vốn không hiếm gặp trong ngành công nghiệp Kpop và trên thực tế, chúng thường không được xem là hành vi cưỡng ép.
Sau khi những thông tin trên được công bố, cộng đồng người hâm mộ NewJeans nhanh chóng nổ ra tranh luận về trách nhiệm của những người đứng sau bản hợp đồng. Đặc biệt, vai trò của cựu CEO ADOR Min Hee Jin và tập đoàn HYBE trở thành tâm điểm chú ý.
Một bộ phận ý kiến cho rằng Min Hee Jin từng giữ vị trí lãnh đạo ADOR vào thời điểm các thành viên ký hợp đồng, do đó bà cũng cần được đặt câu hỏi về trách nhiệm đối với những điều khoản này. Trong khi đó, nhiều người lại hướng sự chú ý đến HYBE, cho rằng bộ phận pháp lý của tập đoàn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và kiểm soát hợp đồng tại các công ty con.
Một số tài khoản trên mạng xã hội dẫn lại tài liệu nội bộ của HYBE, cho rằng tập đoàn có hệ thống quản lý pháp lý tập trung, bao gồm việc soạn thảo và rà soát hợp đồng độc quyền cho các nghệ sĩ thuộc những công ty trực thuộc. Từ đó, họ đặt nghi vấn liệu những điều khoản tương tự có đang được áp dụng với các nghệ sĩ khác trong hệ sinh thái HYBE hay không.
Dù vậy, những tranh luận trên mạng xã hội hiện vẫn chủ yếu xoay quanh cách phân định trách nhiệm giữa ADOR, HYBE và những cá nhân từng điều hành công ty. Chưa thể từ những thông tin được công bố kết luận rằng toàn bộ nghệ sĩ thuộc HYBE đều ký những hợp đồng có nội dung giống hệt NewJeans.
Đáng chú ý, The New York Times cũng cho biết phần lớn những điều khoản hạn chế được đề cập trong bản hợp đồng vẫn được xem là tương đối phổ biến trong ngành công nghiệp Kpop. Chính điều này càng khiến câu chuyện trở nên đáng quan tâm, bởi vấn đề không chỉ nằm ở riêng NewJeans mà còn liên quan đến cách các công ty giải trí xây dựng quan hệ hợp đồng với nghệ sĩ trẻ.
Những tiết lộ mới một lần nữa khiến cuộc tranh chấp giữa NewJeans và ADOR nhận được sự chú ý lớn. Đồng thời, chúng cũng đặt ra câu hỏi về mức độ bảo vệ dành cho các thần tượng Kpop, đặc biệt là những người bắt đầu sự nghiệp khi chưa đủ tuổi trưởng thành. Khi nghệ sĩ phải ký kết những thỏa thuận có ảnh hưởng lâu dài đến quyền lợi, hình ảnh và danh tính cá nhân, liệu họ cùng gia đình đã thực sự có đủ tiếng nói để bảo vệ mình?
