Tên của Bang Si Hyuk - người đứng sau thành công toàn cầu của BTS đang trở thành tâm điểm trong một trong những vụ nghi vấn giao dịch bất công lớn nhất thị trường vốn Hàn Quốc những năm gần đây.
Từ hình tượng "cha đẻ BTS", biểu tượng của làn sóng Kpop toàn cầu, Bang Si Hyuk giờ đây đối mặt với câu hỏi lớn hơn về đạo đức quản trị doanh nghiệp và trách nhiệm của người đứng đầu một tập đoàn giải trí có tầm ảnh hưởng quốc tế như HYBE.
Nghi án thu lợi hàng nghìn tỷ won trước IPO
Cảnh sát Hàn Quốc đang điều tra Bang Si Hyuk với cáo buộc gian lận giao dịch theo Luật Thị trường vốn. Theo nghi vấn, ông đã thu lợi bất chính khoảng 190 tỷ won trước thời điểm HYBE niêm yết cổ phiếu lần đầu (IPO). Nếu tính cả các lãnh đạo liên quan, tổng quy mô vụ việc có thể lên tới 260 tỷ won.
Vụ việc bắt nguồn từ giai đoạn trước khi HYBE (khi đó còn mang tên Big Hit Entertainment) lên sàn chứng khoán KOSPI vào năm 2020.
Từ khoảng năm 2018, thị trường đã râm ran tin đồn Big Hit sẽ IPO, đặc biệt sau khi công ty liên tục mở rộng quy mô bằng việc thâu tóm nhiều công ty giải trí như Source Music hay Pledis Entertainment. Tuy nhiên, vào năm 2019, phía HYBE lại được cho là đã trả lời các cổ đông hiện hữu rằng công ty "chưa có kế hoạch niêm yết".
Tin vào điều này, nhiều nhà đầu tư ban đầu đã bán cổ phần của mình cho các quỹ đầu tư tư nhân (PEF) do phía Bang Si Hyuk kết nối. Các quỹ này mua lượng lớn cổ phần với mức giá chỉ khoảng 30.000 - 40.000 won/cổ phiếu, thấp hơn rất nhiều so với giá IPO sau đó là 135.000 won. Đáng chú ý, ngay trong ngày đầu niêm yết, cổ phiếu HYBE từng tăng vọt lên hơn 350.000 won. Một số quỹ đầu tư đã nhanh chóng bán cổ phần để thu lợi nhuận khổng lồ chỉ trong vài phiên giao dịch.
Chính điều này khiến cơ quan điều tra nghi ngờ rằng Bang Si Hyuk đã cố tình khiến các nhà đầu tư cũ tin rằng IPO chưa thể diễn ra, nhằm mua lại cổ phần với giá thấp trước khi công ty chính thức lên sàn.
Điểm mấu chốt của vụ việc nằm ở câu hỏi: Liệu HYBE có thực sự chưa chuẩn bị IPO vào năm 2019 như cách công ty trao đổi với các cổ đông?
Theo nhiều tài liệu được công bố, HYBE dường như đã bắt đầu quá trình chuẩn bị niêm yết từ rất sớm. Tháng 9/2019, công ty đã đề nghị Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc chỉ định đơn vị kiểm toán bên ngoài - một bước quan trọng trong quy trình IPO. Sau đó, công ty tiếp tục lựa chọn đơn vị bảo lãnh phát hành và hoàn tất các thủ tục để lên sàn vào năm 2020.
Điều này làm dấy lên nghi vấn rằng khi các quỹ đầu tư mua lại cổ phần giá rẻ từ cổ đông cũ vào cuối năm 2019, kế hoạch IPO thực chất đã được xúc tiến khá cụ thể. Một vấn đề khác cũng khiến dư luận chú ý là mối quan hệ giữa Bang Si Hyuk và quỹ Eastone PE - đơn vị tham gia mua cổ phần HYBE trước IPO. Quỹ này được cho là có nhiều nhân sự thân cận với lãnh đạo HYBE.
Theo thông tin điều tra, Bang Si Hyuk còn ký thỏa thuận riêng với quỹ đầu tư này: nếu HYBE không IPO trước cuối năm 2023, ông sẽ mua lại cổ phần; ngược lại, nếu IPO thành công, ông sẽ được chia 30% lợi nhuận đầu tư sau khi trừ chi phí. Điều gây tranh cãi là thỏa thuận trên không xuất hiện trong hồ sơ công bố khi HYBE IPO.
Các chuyên gia pháp lý tại Hàn Quốc cho rằng việc sử dụng quyền chọn bán (put option) hay cơ chế chia lợi nhuận với quỹ đầu tư không phải điều hiếm gặp trong giới tài chính. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở tính minh bạch.
Khi một công ty bước vào IPO, mọi thông tin có thể ảnh hưởng tới quyết định đầu tư đều cần được công khai đầy đủ. Nếu tồn tại những thỏa thuận đặc biệt liên quan tới khả năng bán tháo cổ phiếu hoặc xung đột lợi ích nhưng không được công bố, niềm tin của thị trường sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Đó cũng là lý do vụ việc của Bang Si Hyuk không đơn thuần là một cuộc điều tra tài chính, mà còn là phép thử về đạo đức quản trị của một “đế chế” giải trí toàn cầu.
HYBE càng lớn, áp lực đạo đức càng cao
Trong lúc cuộc điều tra vẫn chưa đi đến kết luận cuối cùng, HYBE vẫn đang mở rộng mạnh mẽ với chiến lược "multi-home, multi-genre", tham vọng trở thành tập đoàn giải trí toàn cầu vượt khỏi giới hạn Kpop.
Tuy nhiên, sức ảnh hưởng càng lớn thì áp lực dành cho người đứng đầu càng cao. Với vị thế hiện tại, mọi tranh cãi liên quan tới Bang Si Hyuk không còn chỉ là câu chuyện nội bộ doanh nghiệp Hàn Quốc, mà đã trở thành đề tài được giới đầu tư lẫn người hâm mộ quốc tế theo dõi sát sao.
Bởi với ngành giải trí, đặc biệt là Kpop, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở doanh thu hay vốn hóa thị trường, mà còn ở niềm tin của khán giả. Người hâm mộ có thể yêu âm nhạc, thần tượng nghệ sĩ, nhưng họ cũng mong những người đứng sau ngành công nghiệp ấy là những nhân vật xứng đáng để thế hệ trẻ nhìn vào.
Dù kết quả điều tra cuối cùng ra sao, vụ việc lần này vẫn đang đặt ra một câu hỏi lớn cho HYBE: Một công ty giải trí có thể đi xa đến đâu nếu niềm tin công chúng bắt đầu lung lay?
